Kredittilsynet trur renta kjem til å stige, og åtvarar no både låntakarar og bankar mot høge bustadlån.

Den roseraude tilstanden for norske bankar og hushaldningar i dag kan raskt snu seg om renta stig, kunne Skogstad Aamo fortelje på sin årlege pressekonferanse om tilstandane i finansmarknaden i går.

Sidan midten på 90-talet har hushaldningane lånt meir og meir og vi nærmar oss nivået frå jappetida på slutten av 80-talet.

— Vi må tilbake til 1991 for å finne eit gjeldsnivå som i dag, seier Skogstad Aamo (biletet).

Uroleg direktør

Kredittilsynet har ansvaret for å kontrollere helsetilstanden i norsk bank- og finansnæring, og det er fleire grunnar til at Skogstad Aamo er uroleg for låneopptaka til hushaldningane:

  • 40 prosent av alle som tek opp bustadlån i dag låner meir enn 80 prosent av kjøpesummen.
  • Det er ein klar auke frå nivåa dei siste åra, då rundt 30 prosent av alle lån har vore høgare enn 80 prosent av kjøpesummen.
  • Gjelda aukar mest hos folk med låge og middels inntekter. Dei med god råd og best evne til å tole eit rentesjokk står for ein mindre del av låna. Sjølv om gjennomsnittet kan sjå bra ut, er det ei aukande gruppe som er meir sårbare for rentesjokk enn for få år sidan.
  • 439.000 hushaldningar vil måtte bruke over 20 prosent av inntektene sine på å betale renter, dersom renta stig til nivået frå 2001, som var 7,5 prosent.

Strammar inn

Langt fleire enn i 2001 vil slite med høg gjeld om renta stig frå 3,4 prosent i år til 7,5 prosent.

Skogstad Aamo presiserer at Kredittilsynet ikkje trur ein rask renteauke er den mest sannsynlege utviklinga neste år.

— Sannsynlegvis kan det gå bra både neste år og året etter, seier Skogstad Aamo.

Likevel ber han folk gardere seg. Sjølv om dei fleste med store lån vil tole ein rask og kraftig renteauke, vil det føre til at dei må stramma inn forbruket på andre felt for å kunne betale på lånet.

Dermed blir mellom anna mindre fart i butikkane, og høgare arbeidsløyse.

Eit kraftig rentehopp kan også føre til at bustadprisane fell. Folk som må selje bustaden fordi dei har mista arbeidet, eller flyttar frå kvarandre risikerer å bli sitjande igjen med gjeld.