Utplassert fôr til fjellreven på Finse har lokka til seg ein meir upopulær gjest – jerven. Bilda av rovdyret er tekne i fjor sommar frå ein fôringsautomat som Statens naturoppsyn røktar for Norsk institutt for naturforskning (NINA).

Jerven tek både reinsdyr og sau, og er ikkje ein særleg velkommen gjest i beiteområda på og rundt Hardangervidda. Seniorforskar Arild Landa i NINA er likevel ikkje redd for at jerven øydelegg for det nasjonale avlsprogrammet for fjellrev, som i fjor viste lovande takter på Finse med 15 nyfødde kvalpar.

Sameksistens

— Jerven kan ta fjellrev, men vi har fotboksbilde der fjellrev bit jerven i rompa i forsøk på å jaga han vekk. Desse to artane har hatt ein slags sameksistens i fjellet i tusenvis av år, seier Arild Landa.

— Fjellreven blir nokså aggressiv når jerv nærmar seg hiet. Ungane oppheld seg gjerne i ulike hol i hiet, for reven har lært seg at det ikkje er lurt å ha «alle egga i ei korg», seier Landa.

Sjeldan i vest

Jerv er eit sjeldan dyr på vestsida av Langfjella. Av dei rundt 350 vakse individa som forskarane trur finst i Noreg i dag, oppheld dei fleste seg i fjellområda langs grensa mot Sverige og Finland, frå Hedmark og nordover. Den sørvestlege stamma er i hovudsak avgrensa til Snøhetta med tilgrensande fjellområde.

Jerv er det største mårdyret vi har, og var på 1700- og 1800-talet eit ettertrakta pelsdyr. Det var skotpremie på jerven fram til han blei totalfreda i heile landet i 1982.

På Norsk raudliste over utryddingstruga dyr var han i 2010 oppført som sterkt truga. Frå 2012 til 2013 var det ein bestandnedgang på nær 50 vaksne dyr, ifølgje Rovdata.

Ekstremt bitt

Den 70-80 cm store dyret med den bustete halen kan minna om ein liten bjørn når det tek seg fram i terrenget. Dei store labbane fungerer som truger på snøen. Dyret har eit ekstremt kraftig bitt, og kan leggja ned bytte som er langt større enn seg sjølv.

Jerv har svært store leveområde, opptil 1500 kvadratkilometer for vaksne hannar og hoer utan ungar. Rovdata fortalte sist månad om ein hannjerv som har vandra rekordlange 80 mil i luftline frå Kiruna nord i Sverige til Alvdal kommune i Østerdalen. Sporinga er basert på DNA-prøvar frå ekskrement som «Kirunajerven» har lagt etter seg.