– Det vart liksom ei ny tidsrekning i Eidfjord: Før og etter Måbødalsulykka, seier Øyvind Riber (55).

I 1988 kom han og mange andre i Eidfjord tett på busstragedien i Måbøtunnelen, der seksten svenske barn og vaksne omkom.

Kring femti eidfjordingar vart kalla ut som innsatspersonell, då alarmen gjekk. Andre kom tilfeldig med i redningsarbeidet.

Les også:

**Psykolog: — Visse ting kjem ein aldri over

Overlege: - Vi lærte mykje av ulykka

Ordførar: - Uheldig å dyrka ulykkene**

Folk kom til ulykkesstaden med ulike erfaringar. Nokre hadde aldri sett eit dødt menneske før. Andre hadde ungar på same alder som dei omkomne.

– Eg trur ikkje Eidfjord har tatt skade, men vi har heller ikkje gløymt det som skjedde, seier Marte Seip, som var vakthavande lege på ulykkesdagen.

I dag, på Psykiatridagen, arrangerer Kriseteamet i Eidfjord temadag om Måbødalulykka.

– Som ein krigsskueplass

I bygda snakkar ein sjeldan om bussulykka i dag. Det er så lenge sidan.

– Men av og til, når eg er på reise og fortel at eg er frå Eidfjord, spør folk: «Var det der bussulykka skjedde?» Då fortel eg litt, seier Riber.

Han var med i det frivillige brannvesenet, og køyrde brannbilen den dagen. Sambygdingen Eilev Olaf Nysveen (43) var 22 år, og medlem i Eidfjord Røde Kors Hjelpekorps. Eigentleg var han på veg til fjells, men stoppa i Øvre Eidfjord for å handle på Essoen. Då ringde telefonen bak disken.

Ein vogntogsjåfør fortalde at det hadde skjedd ei ulykke. Ein eller to personar var truleg omkomne.

– Eg heiv meg i bilen, henta bårer, ullteppe og utstyr, og reiste oppover igjen, fortel Nysveen.

Omfanget var langt større enn varsla. Verken Nysveen eller Riber gløymer synet som møtte dei: Bussen som var trykt inn i fjellveggen. Dei blodige passasjerane, blålysa, sirenene. Kaoset. Matvarer og bagasje låg strøydd overalt.

– Det var eit sjokk. Det såg ut som ein krigsskueplass, seier Riber.

Fekk krisepsykologi

Begge hjelpte til med å frakte skadde og omkomne ned til rasteplassen ved elva. Mange var stygt lemlesta, og etter kvart vart det klart at fleirtalet var barn.

Mange, mellom dei Riber, fekk tilbod om krisepsykologi. Folk fekk setje ord på det dei hadde opplevd, med oppfølging eit år etterpå.

– Vi såg eksempel på at det var stor forskjell på dei som fekk debrifing like etterpå, og andre. Ulykka var dramatisk for heile bygda. Men folk løfta saman, og mange fekk god hjelp av krisepsykologane. I dag sit folk att med minna, men få skader, seier Seip.

– Du er ikkje redd for at ein temadag kan rippe opp i gamle sår?

– Nei. Eg trur dei fleste har fått bearbeida det som skjedde. Noko så dramatisk må og bør ein uansett forhalde seg til. Om ikkje før, så no.

Det kan skje her

Riber og Nysveen har også inntrykk av at det har gått bra med dei fleste som vart involverte i tragedien.

– Det er godt gjort. Kall oss amatørar, kall oss kva du vil. Men vi var ikkje på heimebane i ein slik situasjon, seier Riber.

– Korleis har ulykka prega Eidfjord?

– Vi lærte at ein slik tragedie også kan skje her, svarar Nysveen.

– Med den store biltrafikken gjennom Eidfjord er det nesten godt gjort at det ikkje skjer oftare, seier Riber.

No hender det at dei køyrer forbi ulykkesstaden utan å tenkje på ulykka. Men av og til, når han køyrer gjennom tunnelen, funderer Riber på kva sjåføren, med bussen full av ungar, men utan bremser, må ha tenkt hundre meter før det small.

Odd Mehus