Leiaren i hovudutval for samferdsle i Sogn og Fjordane, Knut M. Olsen (Sp), varslar no full gjennomgang av korleis samferdslepengane blir brukte. Omsynet til brukarane, miljøet og økonomien tilseier ei radikal omlegging av det offentlege transporttilbodet i fylket. Ein hovudtanke blir å få redusert bruken av privatbil.

— Vi må vere villige til å ta ein debatt om det offentlege samferdsletilbodet. Vi må også tore å seie at konsekvensen av ein slik gjennomgang vil kunne bli endra prioriteringar på ganske mange område, seier Olsen.

Kvar tredje til Førde

Den største endringa kan kome for utkantane. I følgje Olsen går det ikkje lenger å køyre store bussar i ruter som berre har nokre få passasjerar. Han varslar ein debatt om å konsentrere det tradisjonelle busstilbodet rundt dei store tettstadene.

— Ei undersøking viser at 75 prosent av all biltrafikk på E39 i Sogn og Fjordane anten skal til, eller vil stoppe i Førde. Vi veit dessutan at mesteparten av bilbruken skjer innanfor avstandar på fem kilometer. Det er slik kunnskap vi må leggje til grunn når vi i framtida skal prøve å få fleire reisande til å nytte bussar og andre kollektive tilbod.

— Men vil ikkje dette gå utover utkantane, dei som kanskje treng mest til eit offentleg transporttilbod?

— Ikkje nødvendigvis. Det er gjort forsøk med det vi kallar for seniorskyss med godt resultat. Vi kan også tenkje oss løysingar i retning av ein samfunnsbil.

— Korleis skal ein samfunnsbil fungere?

— Vi kan sjå føre oss ein minibuss som hentar og køyrer folk til døra. Rutene kan samkøyrast med kommunale tenester og andre tilbod, seier Olsen. Han nemner som eit døme avgangar tilpassa hendingar, eksempelvis dagar med eldretreff.

Gode tilbod i tettstadene

Samferdslepolitikaren meiner også det er heilt nødvendig å satse meir på å byggje ut gode gang- og sykkelvegar rundt skulane. Mange foreldre køyrer i dag ungane til skulen, og Olsen trur denne trafikken kan reduserast dersom gang- og sykkelstigane blir fleire og tryggare.

— I tillegg veit vi at denne private transporten av elevar fører til ein god del ulukker.

Eit vesentleg betre kollektivtilbod i og rundt sentra vil også kome på dagsordenen. I dag er det berre sunnfjordbyane Førde og Florø som har ringbussar som går kontinuerleg frå tidleg morgon til seint på kveld.

— I tettstadene må det leggjast til rett for gode kollektive løysingar, seier Knut M. Olsen.

— Meiner du det bør vere ringbussar i alle større tettstader i fylket?

— På stader der det bur mykje folk rundt sentra, eksempelvis i store byggjefelt, må det blir betre kollektive løysingar.

Også båttransporten kjem til å bli sett under lupa. Knut M. Olsen meiner det som har skjedd i Flora kan stå som døme. Her har hurtiggåande gods- og passasjerbåtar gitt folket på øyane betre reisetilbod.

— Men dette er fartøy som slepper ut store mengder klimagassar?

— Dette er nye båtar, og utsleppa er mindre enn frå tidlegare generasjonar. Vi kan få ned klimagassutsleppa mykje meir ved å få redusert privatbilismen, enn ved å fjerne enkelte båtruter.