Fylkesnemndene for barnevern avgjer dei vanskelegaste sakene i barnevernet: Dei som gjeld tvangsovertaking av omsorg for barn.

Barn med ein eller to foreldre med utanlandsk bakgrunn er overrepresentert i desse sakene, viser eit forskingsprosjekt ved Høgskulen i Volda. Av 254 saker i Fylkesnemnda i Møre og Romsdal i perioden 2007–2010 gjaldt 43 saker barn med ein eller begge foreldre med innvandrarbakgrunn.

— Kvart femte barn har med andre ord foreldre med utanlandsk bakgrunn. Vi synest talet er høgt, sa høgskulelektorane Ingun Klepp og Anne Marie Verpe på ein stor barnevernskonferanse i Bergen denne veka.

Rus i norske heimar

Dette er den første studien som kartlegg om det er ulike grunngjevingar, når barnevernet overtek omsorga for barn med etnisk-norske foreldre og barn med utanlandsk bakgrunn.

I dei fleste sakene er det ikkje berre ei, men kanskje to eller tre årsaker til at barnevernet grip inn, understrekar Klepp og Verpe. Men grovt skissert er rus den vanlegaste grunnen i saker der foreldra er etnisk-norske, etterfølgt av vanskar med samspel, vanskjøtsel og psykiske problem hos foreldra.

Er foreldra utanlandske, er samspelsvanskar den hyppigaste årsaka til at barna blir fjerna frå heimen, ofte i kombinasjon med psykiske problem hos foreldra og vald eller trugsmål.

Vanskjøtsel kjem høgt opp i begge kategoriar.

Kor skoen trykkjer

— For oss er det interessant å finne ut kor skoen trykkjer i førstelinjetenesta, som jobbar med desse sakene, og kva utfordringar barnevernstenesta har, seier Klepp.

— Vi ser at rus er eit dominant område hos norske foreldre. Barnevernet kan derfor ha behov for å styrke ruskompetansen. Foreldre med utanlandsk opphav kan ha problem knytt til å leve i eksil og tilpasse seg ein ny kultur. Også på dette området kan barnevernet ha behov for meir kompetanse. Samtidig ser vi at familiar som er i ein slik situasjon har mykje felles.

— Kan funna vere representative for andre fylke?

— Dei er lite avvikande frå nasjonale undersøkingar, men variasjonen mellom fylka ville det vore interessant å vite meir om.