— Er du frisk?

— Eg er ferdigbehandla.

Cicilie S. Andersen smiler. Ho er 21 år og har sitt tøffaste år bak seg.

— Eg oppdaga det i april i fjor. Det kom veldig ut av det blå. Eg var i full fart og levde livet som andre 20-åringar.

Cicilie har gjort seg til ambassadør for Kreftforeningen. No dreg ho rundt på vidaregåande skular i Hordaland og snakkar til russen, fortel dei kva årets innsamlingsaksjon eigentleg haldar om.

Medisin som verkar

— Målet er at færre pasientar skal få behandling som ikkje verkar, seier Jannikke Ludt, som leiar forskingsavdelinga i Kreftforeningen.

Dei siste tiåra har genforsking opna opp heilt nye moglegheiter for meir målretta kreftbehandling. For når kreft skal behandlast med medisin, er det ikkje kva organ kreften sit i som betyr noko, men kva type kreft du har. Då må du ta prøver av kvar kreftsvulst, og få dei gentesta.

— Det er den vegen det går. Vi har fått bygd opp kunnskap, men det har enno ikkje fått konsekvensar for behandlinga, seier Ludt.

Difor vil Kreftforeninga no bruke pengar på forsking som kan nytte den nye kunnskapen i praktisk behandling. Målet er at ein skal kunne bruke medisin meir effektivt, både for å gjere at fleire overlever og for å redusere biverknadene.

— I dag er det slik at viss vi eit at ei behandling vil redde ein av ti pasientar, gjev vi det til alle ti. Men viss vi hadde hatt betre metodar kunne vi føresett kva som vil redde den eine, slik at dei ni andre ville ha sleppt.

— Og fått andre medisinar som verkar?

— Ja, det er det ultimate målet, seier Ludt.

Sjuk av biverknader

Cecilie var ein vanleg 20-åring som studerte fotografi i Bergen, då ho ein aprildag i fjor oppdaga ein kul ved kragebeinet. Tre dagar seinare vart ho innlagt på Haukeland. Ei knapp veke seinare fekk ho diagnosen lymfekreft.

Fire harde cellegiftkurar seinare viste CT-bileta at alle kreftsvulstane var borte. Men legane kunne ikkje stoppe behandlinga.

— Dei gje ytterlegare kurar i tilfelle dei ikkje hadde fått med seg alt.

Dermed vart det fire nye cellegiftkurar, og så fire til. Men no byrja kroppen å bere preg av den harde behandlinga.

— Eg byrja å få uvanlege biverknader: Lungeinfeksjon, lungebetennelse, blodpropp i venstre lunge. Eg kjende at no veit eg ikkje kor mykje meir kroppen min toler.

- Målet er at alle overlever

Cicilie er glad for at ho vart frisk, sjølv om det må gå nokre år til før ho kan bruke ordet. Men når ho no reiser rundt på skulane, er det fordi ho vil at folk i framtida skal sleppe uvissa og biverknadene.

— Slik eg ser det, er målet at om 40–50 år skal det å få kreft vere som å få influensa.

Årets aksjon, der russen samlar inn 90 prosent av pengane, skal gå til forsking som kan gje meir tilpassa kreftbehandling.

— Vi skal gje pengane til forsking som vonleg gjer at vi får betre behandling som følgje av genetisk kartlegging, seier forskingsleiar Ludt.

— For 40 år sidan overlevde ein av tre som fekk kreft. No overlever to av tre. Det endelege målet er at alle overlever, seier ho.

cicilie013.jpg
Roar Christiansen