— Kjenn og sjå. Det er framleis varmt, men det slår ikkje lenger.

Ein muskuløs kjøttklump blir løfta oppi vêret og går frå hand frå hand til hand. Ein flokk niandeklassingar har fått hjartet til ein halvt år gammal hjortekalv mellom hendene. No kvin dei av skrekkblanda fryd slik berre femtenåringar kan.

Det er berre eit par timar sidan kalven beitte fredeleg i lag med mor si ute i skogen. Det var i grålysninga jegeren fekk sjå dei. To skot var nok før livet brått tok slutt. Først fall mora. Like etterpå, kanskje berre sekund seinare, datt kalven.

Slakteparty

No ligg både kalven og mora nesten ferdigflådd på kvar sin slaktebenk i eit partytelt på skuleplassen på Danielsen skulle på Valestrandsfossen på Osterøy. Dei to daude hjortane er blitt ei viktig del av førebuingane til ei skuleprøve i mat og helse for dei 30 elevane i niande klasse.

BT har fått vera med på slaktedagen i det litt uvanlege skuleprosjektet. Nokre veker seinare skal elevane læra å partera slaktet. Då flytter dei undervisninga til kjøttverksemda til Håkon Tveiten. Og framover vinteren skal kjøtet frå dei to hjortane som enda livet sitt i Mjeldalen ein regnfull novembermorgon, bli velsmakande rettar på skulekjøkenet.

Kultur

— Hjortejakt og hjort er ein del av kulturen på Osterøy. Vi syntest det ville vera fint for elevane å kunne følgja heile prosessen frå hjorten vert slakta til kjøtet endar som velsmakande måltid, seier rektor Håkon Fossmark.

Han sørgde tidlegare i haust for at skulen fekk kjøpt to hjorteløyve av Osterøy kommune. Rektor er sjølv jeger. Saman med Roger Bøe, far til ein av elevane, er han med og rettleiar elevane når dei skal flå og vomma ut dei to dyra.

Grip kniven

Sjølv om ein og annan av elevane nøler litt før dei grip kniven, vert dei vaksne ikkje på nokon måte aleine om arbeidet.

Bestevenninnene Hanna Askeland og Hanna Skeidsvoll seier ikkje nei når dei vert bydd kvar sin sylskarpe kniv. Etter at slaktar Bøe har teke det fyrste snittet, tek jentene tak i frambeinet på kolla og går laus på flåinga. Med kniven losnar dei forsiktig skinnet frå beinet utan å skade hinda som sit rundt kjøtet.

Begge kjem frå gard og veit heimanfrå korleis slakting går føre seg. Difor har dei ikkje grudd på førehand verken for blod eller vond lukt.

— Det er dagar som dette, når vi slepp å vera inne i klasserommet, som er kjekkast på skulen, seier dei to.

Røyk

Eit lite gys går gjennom forsamlinga når Roger Bøe snittar buken på kalven og vom og tarmar kjem til syne. Det ryk av daud varme frå buken.

Å ta ut innvollane er den mest krevjande delen av slaktinga. Det gjeld om å losna dei på rette måten utan at det blir hol. Bakteriar må ikkje få spreia seg og øydeleggja det fine slaktet. Bøe skjær først laus og lyftar opp hjartet. Det skal brukast seinare i matlaginga. Kvein veit, kanskje kan det bli hjarteburger. Oppskrifta er på plass i undervisningsheftet som er laga til prosjektet.

Innmat

Levera skal òg bli mat og vert lagt for seg sjølv i kaldt vatn. Resten av innvollane går i avfallsbalja.

Osterøy var tidlegare kjend for sine mange skinngarveri. Også hjortehud var garva og nytta til skinn.

— Men skulle vi garva desse skinna, måtte vi nytta ein annan flåingsteknikk, forklarar Bøe.

Dyreskrottane vert frakta vidare til mørning på slakteriet til pølsemakar Håkon Tveiten. God mørning er avgjerande for å få eit velsmakande resultat. Hjortane skal henga i 14 dagar før elevane kan ta fatt på trinn to i undervisningsprosjektet: Partering med pølsemakar Tveiten som læremeister.

Trofé

Jarle Solberg lyftar hovudet høgt til vers som det skulle vore hans eige jakttrofé. Det er framleis intakt etter slaktinga er over.

Mange flokkar seg rundt. Nokre jenter stryk det forsiktig.

— Det er no litt synd på at han aldri skulle få veksa opp å bli ein vaksen hjort, seier dei.

MORO MED SLAKT: Elevane frydar seg over ein uvanleg skuletime. Frå venstre Annelen Kalland, Amalie Birkaas, Henrik Eide Olsen, Malin R. Johnsen, Adrian Mo (bak) og Vegar Aastveit
VEGAR VALDE
VARMT HJARTE: Hjartet er framleis varmt når slaktar Roger Bøe fjernar det frå hjorteskrotten. - .Det kan bli god mat av eit hjortehjarte, seier han.
VEGAR VALDE
EI SIKKER HAND: Ein fint flådd hjort krev ei sikker hand.
VEGAR VALDE
TROFÉ: Jarle Solberg ønskjer han kunne behalda hovudet etter kalven som eit minne frå ein uvanleg skuledag.
VEGAR VALDE