Ho ser over Lodalsvatnet, mot høge fjell, kvitpynta av Helsetbreen. Ho hadde verdas vakraste utsikt. Men Lodalen er lunefull. Nesten alle gardane her har opp gjennom åra vore råka av dei sterke naturkreftene, som flodbølgjer og ras. Eit granfelt på andre sida ligg flatt og brunt. Her slo orkanen òg ned – som ei bombe.

Berit slepp tårene fri. Buldringa og brøla frå orkanen ligg på minnet. Ho har med seg dottera Ingunn Tonning og barnebarna Lise Mari (14), Thomas (13) og Nina (9) tilbake der huset stod.

— Eg unner ikkje nokon å miste hus og heim, få eigedom og eigedelar rasert. Men det går bra no, eg har fått god støtte frå familien, seier Berit.

Gøymde seg i kjellaren

Det bles kraftig opp då Berit kom heim frå julebesøk hos ei av døtrene 1. juledag. Lyset gjekk. Med hovudlykt gøymde ho seg i kjellaren. Så høyrde ho lyden av knust stoveglas, deretter kjende ho på trykket i huset. Det blei livsfarleg. Ho fekk ringt ein av sønene, før telefonsambandet i Lodalen forsvann. Etter orkanen blei toalettveska hennar funnen fire kilometer lenger inn i dalen.

Bygningsarbeidarar jobbar for å gjenreise låven. Den skal bli lagerplass. Gje liv til tomta. Dei to eldre småhusa stod også gjennom stormen. Berit og familien vil bruke eigedommen sommarstid. Men campingdrift igjen orkar ho ikkje.

— Vi var her i pinsa og grilla då det var så fint, seier Berit. Ho bur no i Olden, i nærleiken av dei to døtrene og mange av barnebarna. Ho ventar på å få kjøpt seg ei eldreleilegheit for forsikringspengane. Berit seier ho ikkje har krefter til å flytte attende til Lodalen. I 2008 miste ho eit barnebarn i trafikkulukke. Året etter døydde mannen. Og så kom altså orkanen.

— Det er godt å ha mor i nærleiken, det kjennest tryggare, seier dottera Ingunn.

Rista i betongveggene

Der står garasjen, som Berit måtte søkje ly i då det blei for farleg å vere i huset.

— Eg kjende korleis betongveggene rista, seier ho. Taket av bustadhuset blei rive av, det same blei veggen som vender ut mot vatnet. Arvegods forsvann, eigedelar vart øydelagde. Sonen ringde naboen Jan Ove Hogrenning, som kom med traktoren og berga Berit.

— Vil ho ikkje flytte attende?Jan Ove Hogrenning og sambuar Ingvill Tronrud skjønar seg ikkje på naboen. Himmelen er blå, sola skin, vatnet er smaragdfarga. Det er ein av desse dagane som seier at «det er umogeleg å flytte frå ein slik uverkeleg vakker plass».

Jan Ove forsynte 15 menneske med straum med eit traktoraggregat etter «Dagmar». I Lodalen er det 85 fastbuande, dei fleste var utan straum i ni dagar, ein familie var utan i ein månad. Skog og utmarksgjerder blei lagt flate. Det har vore eit strev å rydde opp, og det kostar kroner.

70 meter høg flodbølgje

Skogforsikringa dekkjer trea som velta, men ikkje gjerda dei tok med seg i fallet.

— Naturskadefondet viser til at det ikkje er orkanen som har tatt gjerda, men trea, fortel Ingvill. No sviktar turistane og. Jan Ove og sambuaren driv Kjenndalsstova Turistkafé, leiger ut hytter og driv turistbåten på vatnet.

— Vi kjem til å merke finanskrisa i Europa i ti år, trur Jan Ove, nyoperert i skuldra og sjukmeldt.

— I 1936 komeit endå verre ras, seier guiden på båten over Lodalsvatnet. Det er glisse om bord. Over vatnet tronar nesten 1500 meter høge Ramnefjell. To gongar, i 1905 og 1936, raste det ut fjellmassar her og tok livet av til saman 135 menneske i Lodalen. Den største flodbølgja var 70 meter høg. No er det berre turistbåten som bryt stilla her. Martin Hollobone og Sve Gold leitar etter ord om det dei ser rundt seg. - Magnificent, stotrar dei.

— Vi har rømt London før OL, seier dei britiske turistane. Vi viser reportasjen frå BTMagasinet etter orkanen, bilete av knuste hus. Vi peikar mot plassen der huset til Berit Myren låg. Det går eit "wow" mellom turistane. Martin spør:

— Er det ofte orkan her?

Les meir om korleis det går med dei verst ramma bygdene etter orkanen «Dagmar» i helgas BT-Magasin.

NY: Låven til Berit Myren vert no gjenreist. - Vi skal bruke han til lagerplass,seier ho. 66-åringen orkar ikkje å bu på Helset i Lodalen meir, men vil gjerne bruke eigedomen om sommaren.
TRYGG GARD: - Garden vår, staden den ligg, er den einaste i dalføret som ikkje er teken av flodbølgje, steinras eller snøras, elles trur eg alle gardsbruk har vore ramma gjennom historia, seier Jan Ove Hogrenning. Han og sambuaren driv Kjenndalsstova turistkafé og turistbåt. Utlendingane uteblir no, seier han.