• Eg et middag klokka sju om morgonen. Resten av dagjen e' da so travelt at maten berre vil svi seg i panna.

Ingen har lengre arbeidsdager om sommeren enn bomvakt Alf Kristian Hauge (57).

I 28 år har han jobbet og bodd i bompengeboden på 1315 meter over havet mellom Årdal og Tuftagrø. Hauge tar med seg dynen og flytter opp i boden i slutten av mai, og stenger bommen for vinteren i begynnelsen av oktober. I disse sommerperiodene har han stort sett bare hatt fri en helg.

— Men har du ikke vanlig arbeidstid?

— Jau. I papirena står da vel at eg ska' begydna klokka 10.30, og gje meg når trafikkjen avtar, so da heite. Men ka elle's ska' eg gjera her oppe. Og eg kan'kje berre sittja å sjå på at bila'dn kjøyre førbi uten å betala.

I prinsippet holder derfor Hauge åpnet nesten hele døgnet.

— Iallfall frå klokka åtta om morgonen te' tolv om kvelden.

Og da er det klart at det blir mest praktisk å spise middag klokken syv om morgenen.

— Eg begynde å rekne litt i fjor på adle tima'd mine og fant då ut at eg hadde berre 40 krone timen. Når eg viste sjefen reknestykkje, so' fekk eg noke meir løn.

— Med så mange timer slipper du vel å jobbe resten av året?

— Om vinter'n kjøyre eg bingoen på Nes i Luster, og driv med litt snørydding.

— Du har vel vært så lenge at du har fått gullklokke?

— Eg ha' venta på ho, men da var ein gnitapung som' ikkje ville ......ja, ja. No e' han ute av styret, so no får eg nok klokka snart.

Hauge ser en bobil komme nede i bakken.

— Dar kjem ein hundrings, gliser han. Bobilene må nemlig betale 100 kroner, mens personbilene slipper med halve prisen.

Det er mange turister som passerer den private Fjellveien A/L, og Alf Kristian snakker godt med dem alle.

— Eg kan'kje eit ord engelsk eller tysk. Men da går heilt fint.

Han forandrer bare litt tonefallet og dialekten når han sier femti eller hundre, og litt mer utenlandsk blir det med en gang.

Han har knapt rukket å slippe hundringsen forbi, før han raser ut av boden med billettheftet i hånden. To motorsyklister ser en smule forvirret ut. De er kommet seg gjennom bommen i kjølvannet av bobilen. Men ingen slipper unna uten å betale på Turtagrø, uansett hvor mange kubikk og hestekrefter de måtte ha.

— Da e' noken so prøve seg av og te'. Men då kasta eg meg på mopeden og kjøyre itte dei. Når dei vert hefta i svingandn lenger nere, so kjøyre eg berre rett fram. Eg veit nemleg om ein sti, so pluttseleg kan eg berre stå dar og venta på dei med billetthefte mitt.

I likhet med Fantomet er altså Alf Kristian Hauge hard med de harde.

— 165 so langt. Då vert da bedre i år.

— Hva blir bedre?

— Da vert fleire bila i år, enn same dagjen i fjor. Då var da 218 bila.

Bomvakt Hauge har ført sirlig statistikk over antall biler hver eneste dag i 28 år. Og alle tallene har han i hodet.

En kvinne dukker opp i luken og gir han kompliment for at han er så brun.

— Du får vel gått en del i fjellet her oppe, antar hun.

— Eg har sete her bue i 28 år og er har ikkje vore lenger enn ned til vatnet dar nere far, sier Hauge og peker på et lite fjellvann knappe 100 meter fra boden.

— Eg har sett dame bada heilt nakne dar nede, sier han, når Elisabeth har gått.

— Helt nakne?

— Ja, da kom fira dame kjøyrande i ein bil. Eg kunne ikkje sjå at dei hadde kle' på seg. Iallfall for dei ut av bilen og hoppa ut i vatnet. Turistane stogga og filma. Arbeidarane frå Hydro i Årdal vart berre stående og gapa kan du veta. Da vart heilt kaos her med bommen, so eg måtte gå laus og jaga dei adle saman.

Det er likevel ikke bare opplevelser av det hyggelige slaget Hauge har opplevd i fjellet.

— Ein gong prøvde ein årdøl å rana meg.

— En årdøl?

— Ja, eg haurde da på dialekten.

«Berre kom med pengadn dine», sa han.

«Nei, dei får du ikkje», sa eg.

«Då får du kåma ut å få juling», sa han.

«Heller da enn pengadn, sa eg», og tok med meg salonggjevære so eg har ståande. Dar ute brende eg av eit skot i lufte.

Då ska' eg sei han vart hvit i trynet. Han smatt inn i bilen og eg såg berre den blå røykjen itte han. Eg tømte resten tå magasinet i lufte øve han. Da va' no berre for å gje han eit ekstra puff.

— Når får du handlet, når du er på jobb hele døgnet?

— Tysdag ættemiddag e' da minst trafikk. Då ringje eg butikkjen og ber dei laga te' ein kasse med vare. So set eg fram trebukkjen og skiltet med sjølvbetjening. So kasta eg meg berre på mopeden før å henta varena.

Med denne iherdige innsatsen kjører Hauge inn drøye halvannen million kroner Til Fjellvegen A/L hver sesong. Og mer er det blitt etter Lærdalstunnelen åpnet.

— Hvor lenge skal du selv holde det gående her i fjellet?

— Dei får ikkje noken te' å øveta, veit du. Dei prøvde med naboen min i 1989. Men han tålte da ikkje. Han var kristeleg og tålte ikkje all banninga.

— Var det banning?

— Ja, dei la på prisadn da året og da vart mykje spetakkel. Han heldt berre ut i tre veke, som måtte eg opp att.

Denne fredagen ble en ny lang dag for Alf Kristian med 229 ekspederte biler, da han tok kveld ved midnatt. Vi treffer ham igjen neste formiddag, og han har spist middag for lengst.

— Trafikkjen har auka. For å få litt mat-ro, so stod eg rett og slett opp og åt lapskaus klokko tre i natt.

So va' no da gjort.

INGEN SLIPPER UNNA: Det har hendt at noen har sneket seg gjennom bomen på Fjellvegen mellom Turtagrø og Årdal uten å betale. Men da har bomvakt Alf Kristian Hauge kastet seg på mopeden og peist etter dem. Nede i de skarpeste svingene mot Årdal kjenner han snarveien og kjører rett frem. Det er ingen vits å prøve seg. Vi har sett ham kjøre. <br/>Foto: ØIVIND CHRISTENSEN