Fedmeoperasjonar er kraftig underfinansierte i det såkalla DRG-systemet. Berre i 2006 fekk Helse Vest ekstrautgifter på 5,4 millionar kroner i samband med slike inngrep.

I eit brev til helseminister Sylvia Brustad ber no fire overlegar i Helse Vest innstendig om at refusjonane blir i samsvar med dei reelle kostnadene.

— Ta menneske med sjukleg overvekt på alvor, krev dei fire legane.

- Kvasi-løysing

Opererer eit sjukehus ein kreftsvulst eller ein knekt fot, blir utgiftene tilbakebetalte gjennom DRG-systemet.

Men blir pasienten operert for sjukleg overvekt, får sjukehuset berre refundert drygt halvparten av det operasjonen faktisk kostar. Resten må tilleggsfinansierast av det regionale helseføretaket.

— Dette er ei kvasi-løysing som ingen er tende med, og som ikkje eksisterer for noko anna pasientgruppe, seier ein av brevskrivarane, overlege Villy Våge ved Kirurgisk avdeling i Helse Førde, til BT.

— Vi har levd med denne situasjonen i år etter. Dette er dei kjende med i departementet. Det er på tide å rydde opp.

40.000 i mellomlegg

Den stipulerte kostnaden for ein slankeoperasjon (gastric bypass) utan komplikasjonar er 90.000 kroner. Frå 1. januar 2008 er den totale refusjonen justert opp til 50.000 kroner, får BT opplyst i Helse- og omsorgsdepartementet, og dermed er differansen altså 40.000 kroner.

— Kva fortel dette oss?

— Godt spørsmål. Desse pasientane blir møtte med fordommar og skepsis. Fedme blir sett på som noko sjølvforskyldt, og det fins dei som meiner at det offentlege ikkje skal betale for slik behandling.

— Meiner du at slike haldningar også finst i departementet?

— Ein kan stille spørsmål om haldningane finst også der, svarar Våge.

Spår pasient- og kirurgflukt

Held underfinansieringa fram, kan resultatet bli ei flukt av pasientar og kirurgane over i det private helsevesenet, skriv Helse Vest-legane.

— Pasientar ser at operasjonane nyttar. Heller enn å stå i årelange køar, ser dei seg om etter private tilbod og betalar sjølve, seier Våge.

Konsekvensen kan bli ein slutt på slike operasjonar på Vestlandet. Men Våge meiner det er fleire grunnar til at kompetanse og kapasitet for denne typen kirurgi bør byggjast opp i regionen.

— Slike operasjonar krev oppfølging, og kan medføre komplikasjonar som bør kunne behandlast lokalt, seier overlegen.

Underfinansieringa har fått Våge til å tvile på om departementet faktisk ønskjer at pasientar skal få tilbod om slike inngrep i det offentlege helsevesenet.

— På meg synest det som om det ikkje er ønskje om å tilby denne typen kirurgi i tilstrekkeleg grad.

Ikkje mål å operere alle

Statssekretær Arvid Libak innrømmer at satsen for fedmekirurgi har vore for låg.

– Derfor har vi justert satsen noko opp frå 2008, seier Libak til BT.

– Men framleis er det eit sprik på 40.000 kroner?

– Vi har bede Sosial- og helsedirektoratet vurdere om dagens sats er riktig. Det er dei som har den springande, faglege vurderinga.

Libak seier at det alltid vere ulike faglege meiningar om kva diagnosar som er under- eller overfinansierte.

Han avviser at underfinansiering av fedmekirurgi kan skuldast at det offentlege eigentleg ikkje ønskjer å tilby slik behandling.

– Det gjer vi. Men det er ikkje er eit mål å operere alle med fedmeproblem.

– Overlege Våge reiser spørsmål om fordommar mot overvekt finst også i departementet. Kva er ditt svar til det?

– Feil. Faktisk blir pasientar med fedme og overvekt prioriterte, og langt fleire enn før får tilbod om operasjon eller anna behandling. Alle skal få hjelp når dei treng det, også når problema kan skuldast livsstil.

– Feilen ligg i systemet

– Dette handlar ikkje om fordommar, men om systemet. Det meiner Jøran Hjelmesæth, leiar for Senter for Sykelig Overvekt i Helse Sør-Øst.

Han seier det blir utført for få slike inngrep til at det strenge, byråkratiske finansieringssystemet klarar å rekne ut dei reelle utgiftene.

TAPAR PÅ FEDMEKIRURGI: Helseføretak som utfører fedmeoperasjonar må betale halve rekninga sjølve. Di fleire operasjonar, dess større underskot. Overlege Villy Våge og tre andre overlegar i Helse Vest ber helseministeren om å ta desse pasientane på alvor. Dette bør vere er ei offentleg oppgåve. Særleg ei raudgrøn regjering bør sjå det, seier Våge.