— Eg var ut og inn av sjukehus. Til slutt fekk eg så mykje morfin at eg lett kunne ha hamna i Nygårdsparken, seier trebarnsfaren og bestefaren frå Varaldsøy i Kvinnherad.

Han ønskjer å fortelja si historie for at norsk helsevesen og folk flest skal få augo opp for kor sjuk folk kan bli av eit lite flåttbit.

No står flåttsesongen for døra. Sola varmar, og på Varaldsøy har dei allereie plukka dei blodsugande småkrypa av folk. Så langt i 2012 er det meldt om tre tilfelle i Hordaland og eitt i Sogn og Fjordane av den flåttborne sjukdommen lyme borreliose.

OPPLEVDE SMERTEHELVETET: - Dersom historia mi kan få norsk helsevesen til å få augo opp for borrelia, er det verdt å fortelja ho, seier Erik Mjelde. Han blei alvorleg sjuk etter flåttbit i 2010.
PRIVAT

Ingen raud ring

Tal frå MSIS, Folkehelsa sitt register over smittsame sjukdommar, viser ei sterk auke i talet på borreliasmitta hordalendingar dei siste ti åra. I 2002 blei det berre meldt om to tilfelle. I fjor var det heile 32 tilfelle i Hordaland. Ni av dei i Bergen, fem i Kvinnherad og fem i industrikommunen Stord.

I 2010 var det også fem tilfelle i hjortekommunen Kvinnherad. Ein av dei var Erik Mjelde.

— Då eg vaks opp, snakka foreldra våre om at me måtte passa oss for hoggormen. Dei snakka aldri om flåtten, seier den ivrige hjortejegeren og turentusiasten.

I dagboka har han full oversikt over smertehelvetet som starta med funn av ein flått på venstre hofte 1. august det året.

— Kor lenge han hadde site der, veit eg ikkje. Eg fann aldri nokon raud ring, seier han.

«Et ikkje, søv ikkje»

Ein månad seinare begynte smertene, og den 13. september fekk han så store smerter frå livet og opp, at det verka heilt inn i skjelettet.

«SJEKK BARNA»: Erik Mjelde oppmodar alle til å sjekka seg sjølv og barna nøye for flått no som påsken og tur i skog og mark står for døra. Her med hunden Dee-Dee og barnebarnet Anders Møn.
PRIVAT

— Eg frykta det var kreft, men fastlegen mistenkte at det kunne vera borrelia etter flåttbitet, fortel 64-åringen.

Legen fekk Mjelde innlagd på Voss sjukehus med melding om at dei måtte undersøkja han for borrelia. Dagen etter blei han utskriven – utan noko svar. På ny blei han innlagd på Voss sjukehus for ultralyd, men ingen funn vart gjort.

23. oktober har han skrive i dagboka: «Et ikkje, søv ikkje, tek sterke medisinar, magen fungerer ikkje».

Måtte avlysa barnedåp

26. oktober sender fastlegen han på ny til sjukehus - denne gong til Stord - med brev om at dei må sjekka han for borrelia.

Det skjer ikkje. Han blir undersøkt med røntgen, ultralyd og blodprøver. Smertene er no så sterke at Mjelde får morfinsprøyter fleire gonger for natta.

— På ein skala frå ein til ti, låg smertene heilt i øvre sjikt, seier Mjelde.

Eg følte nesten dei såg på meg som ein psykiatrisk pasient.

ERIK MJELDE

Han blir til slutt utskriven frå sjukehus med resept på valium og sterke smertestillande medisinar.

Heime på Varaldsøy held smertene han i eit jarngrep. Han må avlysa barnedåpen til barnebarnet som skal haldast i heimen på Varaldsøy. Saman med kona Magnhild, prøver han å gå tur kvar dag.

— Men alle skritt blei så lange og tunge, seier han.

Roser nedleggingstruga aldersheim

Den 13. november ser Magnhild at noko er alvorleg gale. Andletet til mannen er lamma og skeivt. Med ambulansebåt ber det strake vegen til Stord sjukehus, og endeleg treff Mjelde ein indremedisinar som forstår samanhengen.

Den kvinnelege legen tek ein ryggmergsprøve som viser seg å vera full av borrelia.

— Dei andre legane var venlege og profesjonelle, men eg følte dei ikkje trudde på meg. Eg følte nesten dei såg på meg som ein psykiatrisk pasient, seier Mjelde.

Allereie same natt blir han sett på ein hestekur med antibiotika.

— Den natta sovna eg med åtte til ti på smerteskalaen og vakna på to. Etter det har eg ikkje hatt smerter, seier Mjelde.

Den fleire veker lange antibiotikakuren var han så heldig å få heime på Varaldsøy på den no nedleggingstruga aldersheimen.

— Sjukepleiarane der tok utfordringa på strak arm og lærte seg korleis dei skulle setja drypp på meg, seier Mjelde.

Kraftig auke på Haukeland

Idag er han aktiv med hjortejakt, fjelltur, vedhogst og felespel. Den spreke pensjonisten har eit råd å koma med til folk som no skal ut i skog og mark til påske:

— Folk må sjå godt etter bak øyre, kne, innsida av lår og lyske. Det er typiske stader der flåtten bit seg fast. Ein visuell kontroll etter at du har vore ute i naturen, er veldig fornuftig, seier Mjelde.

Det rådet støtter Svein Aksel Røen, overlege ved Revmatologisk avdeling på Haukeland Universitetssjukehus.

— Me har sett ei kraftig auke i borreliasmitta pasientar i vårt område dei siste 20 åra, seier Røen.

Han trur det har samanheng med ein auke i borreliasmitte i flåtten i Noreg.

— Om han ligg på 20 prosent eller opp mot 50 prosent, er usikkert, men førekomsten er aukande. Det er også meir flått, seier Røen.

Mildare og fuktigare klima, ein aukande hjortebestand og mindre slått og beiting i utmark gjer at flåtten spreier seg til stadig nye område.

— Det kan vera opp til fleire hundre flått på ein hjort. Tradisjonelt har Sørlandet vore mest angripen, men no breier problemet seg nordover og innover i landet, seier Røen.