Dette framgår av ein gjennomgang av regelverket som var gjeldande då helsereformen vart sett ut i livet.

Det er helseminister Dagfinn Høybråten som har det politiske ansvaret for desse disposisjonane.

Detaljert instruks

I oktober 2001 sendte Sosial— og helsedepartementet ut rundskriv til styreleiarane i de regionale helseforetaka. Her fekk styreleiarane beskjed om at dei skulle fylgje retningsliner fastsett av Nærings- og handelsdepartementet ved fastsetting av løns- og pensjonsvilkår for leiarane i helseforetaka. Departementet instruerte styreleiarane om å gjere retningslinene kjent for styremedlemene i helseforetaka og i administrasjonane.

— Heile styret har ansvar for at reglane blir fylgt, fastslår professor Johan Giertsen ved Universitetet i Bergen overfor Bergens Tidende. Han er spesialist i selskapsrett.

Retningslinene inneheld ei detaljert sjekkliste som styra skal vere merksame på og fylgje ved tilsettingar.

Her framgår mellom anna at styret, det vil seie heile styret, skal ta «stilling til de samlede tilsettingsvilkårene for administrerende direktør med flere, inklusiv pensjonsavtale og øvrige ytelser».

«I den grad det avtales lavere pensjonsalder enn folketrygdens pensjonsalder på 67 år, bør pensjonsalderen ikke settes lavere enn 62 år.»

«Styret må ha oversikt over de totale kostnadene av pensjonsavtalen.»

Braut instruksen

Det er på det reine at desse retningslinene ikkje er fylgt i Helse Sør og i ei rad av dotterselskapa i Helse Sør.

Dette er også situasjonen i fleire av dei andre regionale helseforetaka.

Fleire av tilsettingane i dotterselskapa i Helse Sør har ikkje vore styrebehandla trass i instruksen frå departementet. Resultatet har blitt rause løns- og pensjonsvilkår som har vekt kvasse reaksjonar etter at dei vart kjent.

Dette har likevel ikkje fått konsekvensar for dei ansvarlege. Ifylgje opplysningar Bergens Tidende har fått i departementet, har departementet ikkje reagert overfor styremedlemene.

Mangla oversikt

Steinar Stokke vart tilsett som administrerande direktør i Helse Sør RHF i desember 2001 utan at styret hadde oversikt over dei årlege pensjonskostnadane.

Det vedgår Nils Fr. Wisløff overfor Bergens Tidende. Han var styreleiar for Helse Sør frå starten i 2001 og underteikna tilsettingsavtalen med Stokke. Wisløff forklarar at tilsettinga skjedde under sterkt tidspress og at ein ikkje forsto eller såg for seg kor dyr pensjonsavtalen ville bli.

I 2002 kosta pensjonsavtalen for Stokke heile 466.000 kroner. Dette ville vere ein årleg kostnad for Helse Sør fram til oppnådd pensjonsalder på 62 år.

Stokke fekk også avtale om at han kunne gå av som administrereande direktør ved fyllte 58 år og halde fram som rådgjevar fram til pensjonalder på dei same direktørvilkåra han hadde.

Wisløff seier at han ikkje oppfattar at dette inneber eit brot på retningslinene om at pensjonsalderen ikkje bør settast lågare enn 62 år.

- Ikkje etterlevd reglane

Parlamentarisk nestleiar i Sp, Magnhild Meltveit Kleppa, reagerer sterkt mot dette. Ho var sosialminister i Bondevik si første regjering. Til Bergens Tidende seier ho:

— Det framstår meir og meir tydeleg at styret som har hatt ansvaret for å inngå tilsettingsavtalar, ikkje har sett seg inn i og etterlevd dei retningslinene dei plikta å fylgje. Det er også openberrt at departementet, som har ei eiga eigaravdeling, ikkje har gjort nok for å fylgje opp og sjå til at retningslinene blir fylgt.

— Det er eit klart behov for ei opprydding her. Frå Senterpartiet si side vil vi nå vurdere korleis denne saka skal fylgjast opp, mellom anna om det bør innførast eit tap på løn og pensjonar og andre tiltak, seier Kleppa.