Tidlegare har det vore spekulert i om den tyske ubåten «Unterseeboot 864», eller U-864, låg spreidd over fleire område på havbotnen utanfor Fedje.

Laurdag morgon kunne Kystverket slå fast at det ikkje er tilfelle.

Fjernstyrte miniubåtar med avansert kamerateknologi har finkjemt området, og lokalisert midtseksjonen ved sidan av akterskipet. Ingen har sett så klare bilete av vraket før.

— No veit vi 100 prosent sikkert at vrakrestane ligg på eitt område. Dette er ei viktig stadfesting av det vi trudde var riktig, seier prosjektleiar Hans Petter Mortensholm til bt.no.

100 kg

Det fysiske beviset er ein 100 kilo tung og ein meter lang uzo. Dette er eit apparat for torpedopeilingar, og vart frakta opp til overflata i dag frå tårnet på midtpartiet.

— Vi bestemte oss for å hente opp denne delen, for å vise at funnet tilhøyrer tårnet, seier Mortensholm.

Det er ikkje første gong vrakrestar frå U-864 er frakta opp til overflata. Både i 2005 og 2006 vart det henta opp ein kvikksølvbehaldar. Før U-864 reiste frå Tyskland i februar 1945, var det bestilt 1857 behaldarar med kvikksølv til båten. Ingen veit kor mange av desse U-864 hadde med seg på toktet. Den 9. februar, 1945, vart ubåten senka av britane.

— Vi ser at det er store skader på ubåten. Mange behaldarar må ha blitt øydelagde då ubåten vart torpedert, seier Mortensholm.

Fann snorkel og periskop

Ingen veit kor mykje kvikksølv som var om bord på U-864, eller kor mykje som har lekt ut i havet. Truleg kan det dreie seg om 67 tonn. Spørsmålet no er om behaldarane bør hentast opp, eller om det kvikksølvhaldige vraket heller bør dekkast til.

Før politikarane gjer endeleg vedtak, skal forprosjektet Mortensholm er leiar for, greie ut desse to alternativa. Det er derfor Kystverket har vore på tokt med subsea-skipet Skandi Skolten denne veka for å kartleggje ubåtvraket.

I tillegg til uzoen, har kameralinsene fanga opp begge periskopa på båten, samt snorkelen. Det er også registrert kvikksølvperler i sedimentprøvar frå havbotnen, men så langt er det ikkje oppdaga spesielt høge verdiar.

Eit forskingsprogram for sporing av kvikksølv frå ubåten startar i år. Overvaking av kvikksølv i fisk og skalldyr er blitt overvaka sidan 2004.

U-864: Denne rekonstruksjonen viser «Unterseeboot 864» før ubåten vart senka av britiske torpedoar i februar, 1945. Vraket ligg i dag på havbotnen utanfor Fedje.
nn