– Det har vore eit veldig fokus på rømming, og det trur eg har vore til hjelp, seier Lars André Dahle, leiar i rømmingskommisjonen.
I går la han fram årsrapporten for 2007 for fiskeriminister Helga Pedersen. Ho vart også oppdatert med fersk statistikk, som viser at det per 1. kvartal i år er rømt til saman 10.016 laks, regnbogeaure og torsk frå norske oppdrettsanlegg.
Held denne trenden seg resten av året vil til saman 40.000 oppdrettsfisk rømme i år. Det svarar til 9 prosent av fisken som rømde i 2007, og 3 prosent av fisken som rømde i kriseåret 2006 – då styresmaktene etablerte rømmingskommisjonen for oppdrett.
Inspirasjon for alle
– Dette må vere ein inspirasjon for alle, til å gjere jobben enda betre, seier direktør Jens Christian Holm i kyst- og havbruksavdelinga i Fiskeridirektoratet.
Han meiner det er ein kombinasjon av betre utstyr og betre rutinar som ligg bak den sterke nedgangen. Rømmingskommisjonen har heva standarden på arbeid for å hindre rømming, meiner han.
– Den har vore med og profesjonalisert aktørane, seier Holm.
Ikkje nøgd
Men kommisjonsleiar Dahle vil ikkje kvile på sine laurbær. Det er framleis for mange fisk som rømmer.
– Eg trur alle er innforstått med at tala skal enda lenger ned. Vi er ikkje fornøgd. Det er framleis forbetringspunkt, seier han.
Holm i Fiskeridirektoratet åtvarar også mot å tru at faren er over.
– Det skal berre til ei rømming frå ei stor merd, så er denne statistikken øydelagt. Vi kan ikkje slappe av eitt sekund, seier Holm.
Mangelfull statistikk
Dersom oppdrettsnæringa klarer å redusere den faktiske rømminga til 40.000 fisk i året, vil omfanget liggje på eit nivå under faregrensa, i følgje seksjonssjef Raoul Bierach i Direktoratet for naturforvaltning (DN).
Då vil omfanget av rømt fisk som når gyteplassane i elvane vere for liten til at det kan få ein skadeleg verknad på utvikling av dei ville laksestammene, som til saman utgjer kring 500.000 fisk.
– Men den offisielle rømmingsstatistikken fortel ikkje alt, seier Bierach.
Problemet er at nedgang i talet på offisielt rømt fisk ikkje viser seg i ein tilsvarande nedgang i talet på oppdrettsfisk som vandrar opp i elvane.
– Det vi er opptekne av er kor mykje oppdrettsfisk du finn igjen i elvane. Det har vore for mykje oppdrettsfisk i elvane i over 20 år, og det er det som er målestokken her, seier Bierach.
Lekkasje i smoltanlegga
Ein rapport konsulentselskapet Rådgivende Biologer laga på oppdrag frå Fiskeridirektoratet i fjor, konkluderte med at det foregår ei stor og uregistrert rømming frå smolt- og setjefiskanlegga. Her går fisken til den blir stor nok til å til å setjast ut i sjøen.
2,4 millionar smolt stikk av kvart år, konkluderte rapporten.
Mykje av fisken vil stryke med før den er gyteklar, men i denne rømminga ligg likevel ei mogleg forklaring på at talet på oppdrettslaks som vandrar opp i elvane ikkje svingar i takt med endringane i den offisielle rømmingsstatistikken.
Ei arbeidsgruppe i Fiskeridirektoratet la i slutten av mars fram ein rapport med fleire framlegg til korleis smoltanlegga skal sikrast betre for å hindre røming.
Kva synest du? Sei di meining her.
RØMMINGSSIKKERT: Så langt i år viser den offisielle statistikken eit veldig fall i talet på fisk som stikk av frå oppdrettsanlegga.
