Av Bjørg Tveitnes Waage, formannskapsmedlem (KrF) Rosendal

Målet er å etablera ein ny museumsstruktur basert på sju konsoliderte einingar. Kvar eining skal ha eitt styre og administrasjon med ansvar for driftsbudsjett og alle tilsette.

Musea i Sunnhordland skal styrast av Sunnhordland Folkemuseum, (SF) Leirvik, Stord. Baroniet Rosendal (BR) skal soleis leggjast under SF, Det er eit forslag som tyder på at utvalet har lite greie på kva krav som kvardagen krev av styre og stell på BR. Utvalet har openbart heller ikkje akseptert BR sine argument i brev av 14.03.02 til kulturetaten ved Hordaland fylkeskommune. Styret for BR og Den Weiss Rosenkranske Stiftelse (DWRS) stilte seg samrøystes bak innhaldet og konklusjonane i dette brevet.

Ein av konklusjonane var at drifta etter kort tid ville vise kraftige underskot dersom BR vert lagt under Stord. Dette primært som eit resultat av at den særeigne bedriftskulturen ved BR ville forsvinne. Administrasjon og drift av BR er eit heile. Alle tilsette, 20,55 årsverk i alt, tek i stor grad del i dei ulike driftsoppgåvene. Det er eit arbeidsmiljø prega av fleksibilitet, engasjement og effektivitet som resulterer i ein eigeninntekt på heile 80 prosent! Denne bedriftskulturen har den noverande leiinga utvikla over ein 10-årsperiode med ein engasjert og personleg innsats — i sommarsesongen sju dagar i veka - seint og tidleg.

Det er heilt utenkjeleg at ein slik bedriftskultur og eit slikt driftsbudsjett og ein slik arbeidsmoral kan «fjernstyrast» frå ein fellesadministrasjon på Stord! Skal så denne kulturen som er sjølve driftsfundamentet for Baroniet Rosendal, ofrast på konsolideringstankens altar?

Fylkeskonservator Gerd Bolstad, som er medlem i arbeidsutvalet, meiner openbart det. Til avisa Kvinnheringen 07.10.02 seier ho: «Eg kan aldri tenkje meg at Baroniet vert ståande som eit eige museum i framtida. Dersom Baroniet vel å stå utanfor, inneber det at dei tapar den statlege delen av den halvoffentlege støtta, til saman kr 1,8 millionar.» Kan dette vera riktig?

Saksordføraren, Berit Eldøy (H) frå Stord, seier i et intervju til lokalavisa Grenda i Rosendal at: «Dette blir eit regionmuseum for heile Sunnhordland, og då Leirvik er regionsenter, høyrer administrasjonen naturleg til der.»

I den samanheng kan det vera naturleg å ta for seg nokre tal som avspeglar aktiviteten ved SF og BR. I året 2001 hadde SF 10.000 besøkjande, billettinntekt kr 30.000. BR selde billettar til 63.216 besøkjande (ca. 100.000 totalt), billettinntekt ca. kr 2.880.000

Ut frå desse tala er det ikkje vanskeleg å skjøna at BR vil ha hand om si eiga økonomiske styring. Det kan soleis ikkje ha noko med økonomi å gjera når utvalet skriv i høyringsutkastet at BR og SF vil verta likeverdige partar i regionen.

Utvalet skriv i høyringsutkastet at BR er Noreg sitt fremste minne frå dansketida, og at administrasjon, drift og fagleg kompetanse ligg på eit høgt nivå på alle område.

Som fylgje av ein prosess gjennom 90-åra er Baroniet Rosendal allereie eit konsolidert museum. Dei ulike drift- og ansvarsområda som museum og kulturformidling, servering og overnatting, jord-, skog- og hagebruk er i dag samla i ein heilskap med felles budsjett og administrasjon. Å løyse opp dette forholdet vil øydelegge den vellukka institusjonen som BR er i dag.

BR er soleis mykje meir enn eit museum. Baroniet er ein formidlar av kultur på høgt nasjonalt, ja, også internasjonalt plan. Konsertar, utstillingar, foredrag og Shakespeare teater pregar dei årlege program som alle samlar fulle hus. Kunstnarar med internasjonalt ry vil gjerne koma igjen! Det gjer også dei som har delteke på seminar og overnatta i Hovudhuset på Avlsgarden eller i Fruehuset og hatt frukost i Storakjøkenet med fyr på grua og tente lys.

Leiinga og styra i BR og DWRS ser fordela med museumsreforma. Men det er klårt at skal BR vera med i denne reforma, må det vera som ein sjølvstendig konsolidert eining. Det er også ein heilt naturleg løysing. BR stiller nemleg i ein klasse for seg her i landet. Noregs einaste baroni tronar i sentrum av ei av Noregs vakraste bygder! Den kjensgjerning at Baroniet Rosendal er omtala i fire ulike nasjonale verneplanar, er eit sterkt prov på den høge status som denne nasjonalskatten har, noko som òg tilseier at Baroniet med tilhøyrande naturherlegdom må hegnast om av styresmakter på alle plan.

I samband med opninga av Folgefonna Nasjonalpark i 2005 med Informasjonssenter i Rosendal, arbeider no Kvinnherad kommune for å gjera Rosendal til eit nasjonalt senter for natur, kultur og næring. I denne planen står sjølvsagt Baroniet Rosendal heilt sentralt. Vi tar avstand frå nokon form for utvikling som vil ha ein negativ innverknad på administrasjonen og drifta av Baroniet. Min appell går til dei politikarar og instansar som no skal la høyre frå seg: Gå inn for at Baroniet Rosendal vert ein sjølvstendig eining innanfor museumsreforma!