«Tjuvar, drapsmenn, bønder og kongar - ei fagbok om Gulatinget» er ein del av Tusenårsstaden Gulatinget sitt formidlingsprosjekt, og den er retta mot sjette og sjuande trinnet. Forfattaren Ole Røsholdt har skrive ei rekke historiske ungdomsromanar sidan debuten i 1988, og han skriv lett og naturleg om livet til vestlandske ungdomar på 900-talet. Trond Bredesen har også arbeidd med anna historisk stoff, og sjølv om illustrasjonane hans har ein rufsete teikneseriestil, er dei både detaljerte og historisk korrekte.
Størstedelen av boka er ei klassisk danningshistorie fortald av trettenåringen Arne frå Grønstad. Først ter Arne seg som ein «vitlaus tosk utan ære» då han stel kniven til nabosonen og legg skulda på trælen Hallstein. Gjennom fleire dramatiske hendingar - trælpisking, tingferd, forelsking, overfall, drap, vitning og kongeval - blir Arne sikrare på seg sjølv, sin eigen etikk og eigne framtidsutsikter, og til slutt maktar han å be Hallstein om tilgiving. Røsholdt har laga ein handlingsgang som tydeleg syner korleis lova greip inn i folk sitt kvardagsliv og styrte mykje av det samkvemmet dei hadde med kvarandre. Slik sett fungerer forteljinga godt som innfallsport til undervisninga i ein historietime, eller som inspirasjon til å lese meir om vikinghistorie og norske tingstadar.
Men boka i seg sjølv gir ikkje eit breitt eller informativt bilete av Gulatinget som historisk institusjon. Det som finst av fagstoff er komprimert ned til eit tosiders forord, samt sytten sider bak i boka med kart og nokre utdjupande forklaringar. I tillegg blir Gulatingslagen sitert i slutten av einskilde kapittel. Det er elles berre gjennom format og grafisk utforming at utgivinga signaliserer fagbok. Det hjelper sjølvsagt at forlaget supplerer boka med ei lærarrettleiing, men den faglitterære innramminga er ikkje tilstrekkeleg til å forsvare undertittelen «ei fagbok om Gulatinget». Forteljinga om Arne er egna til pedagogisk bruk, men den er først og fremst historisk korrekt skjønnlitteratur.
PETRA J. HELGESEN
Enig med vår anmelder? Si din mening her.
