Linda Olsson opplevde megasuksess i mange land med debutboka «La meg synge deg stille sanger». Poetisk språk og fine bilete av mellommenneskelege relasjonar utanom det vanlege, gjekk heim hos både kritikarar og lesarar flest, og i bok nummer to byr ho på meir av det same. Som sist bruker ho kjennskapen til sitt opphavlege heimland, Sverige, og til sitt nye, New Zealand, som bakgrunn. I tillegg går mykje av handlinga føre seg i Polen.
Denne gongen har ho plassert ein mann i sentrum, den polsk-svenske fiolinisten og komponisten Adam Anker. Han har budd saman med dottera si så langt borte frå der han vaks opp som det er råd å kome, men ei stor sorg fører han omsider tilbake til Europa. Som jøde, fødd i Krakow under krigen, og oppvaksen utan far, har han manglande kunnskap om sin eigen bakgrunn. No får han ganske tilfeldig kontakt med menneske som kastar lys over det tidlege livet hans. For Adam blir møtet med fortida også eit sterkt møte med seg sjølv. Han blir konfrontert med sin eigen ungdom og dei vala han har gjort, på godt og vondt.
Linda Olssons personar er i stor grad opptekne av det indre, der kunst, og særleg klassisk musikk, er sentrale verdiar. Gjennom eit biletrikt språk etablerer ho ei melankolsk stemning som kler personar og tematikk godt. Og det er først og fremst kjærleik ho skriv om, den som finst, og den som blei borte i skuggen av jødeforfølginga. Minna frå krigens dagar er ikkje lenger opne sår, men arra er tydelege. Ein gammal jøde seier om seg sjølv at han overlevde krigen som den einaste i familien, men miste livet sitt.
Konsekvensane av tapt kjærleik og tapt liv er skildra med stor innleving. Det heile kunne lett ha enda i tårevåt sentimentalitet, men blir berga av fine nyansar og intelligente refleksjonar. Om ikkje alt som blir sagt om livet og døden er like originalt, så verkar det sterkt i Linda Olssons stillfarande og samtidig inderlege språk.
Og så har boka ein slutt som i seg sjølv sikkert vil gjere sitt til at lesarane også denne gongen føler at dei har fått valuta for pengane.
AUDUN SJØSTRAND
Enig med vår anmelder? Si din mening her.
